Uluslararası piyasalarda "Kara Pazartesi"
Dünyanın önde gelen yatırım bankalarından 150 yıllık Lehman Brothers'ın iflas etmesinin ardından, uluslararası mali piyasalarda panik başladı. Amerika ve Avrupa merkez bankaları, piyasalara gün ortasına kadar 39 milyar dolar enjekte ettiler. Kara Pazartesi olarak adlandırılabilecek gelişmelerde, Wall Street, tarihinin en dramatik günlerinden birini yaşadı.
Lehman Brothers'ın iflasına ve bir diğer yatırım bankası Merrill Lynch'in devralınmasına tanık oldu. Avrupa piyasaları da güne büyük düşüşlerle başladılar. İngiltere'nin FTSE endeksi gün ortasına ulaşmadan yüzde beş değer kaybetti. Ülkenin en büyük bankalarından HBOS'un hisseleri bir günde yüzde 30 değer kaybetti. Aynı şekilde Alman ve Fransız borsaları da yaklaşık yüzde 5 değer kaybettiler. Asya borsalarında da düşüşler gözlendi. Pazartesi günü kapalı olan bazı Asya borsaları, Salı günkü açılışlarında önemli düşüşler yaşadı. Japon borsası yüzde 5 düşerken, Güney Kore ve Hong Kong borsaları yüzde 6 değer kaybetti. Benzer düşüşler Taipei ve Singapur borsalarında da yaşandı. Dolar önemli para birimleri karşısında değer kaybetti. Japon merkez bankası piyasaya 24 milyar enjekte etti. Batılı merkez bankalarının piyasaya enjekte ettikleri miktar ise, Pazartesi günü sonlarında, 50 milyar dolara ulaştı. Şanghay, Avustralya ve Yeni Zelanda borsaları da düşüşler yaşadı. Londra FTSE Salı gününü yine düşüşle açtı.
Amerika ve Avrupa merkez bankaları yalnızca piyasaya para enjekte etmekle kalmadılar, aynı zamanda acil borçlanma fonları ve kredi havuzları oluşturarak, krizdeki büyük şirketlere kaynak yaratılacağını açıkladılar. Amerika'da, 2008'de şu ana kadar ülkenin en büyük beş yatırım bankasından üçü çökmüş bulunuyor. Lehman Brothers'ın hisseleri son haftalarda 82 dolardan 4 dolara kadar düşmüştü. Ancak Amerikan Federal Rezervi'nin daha önce iflas eden üç bankaya yaptığının aksine, Lehman Brothers'ı millileştirmemesi ya da alıcılara garanti vermemesi, artık politika değiştirdiği ve yanlış kararlarıyla batma noktasına gelen şirketleri kamuya yük etmekten vazgeçmesi olarak yorumlanıyor.
Zincirleme etki yaratan panik havası, bir zamanlar yıkılmaz olarak görülen dev şirketleri birbiri ardına kriz borcu aramaya zorladı. Dünyanın önde gelen sigorta fonlarından AIG'nin Amerikan Federal Rezervi'nden 40 milyar dolar borç almak için hazırlık yaptığı bildiriliyor. AIG hisseleri Pazartesi günü yüzde 60 değer kaybetti. Lehman Brothers'ın yatırım bankası olarak iflası, sokaktaki insanları doğrudan etkilemez iken, bir zamanlar dünyanın en büyük sigorta şirketi olan AIG'nin muhtemel iflasının, milyonlarca insanı ve şirketi etkileyebileceği ve uluslararası mali sisteme önemli darbe vuracağı kaydediliyor.
Londravizyon, 15/09/08 (Yenileme 16/09/08)